Pod granicę rosyjską, w pierwszych dniach tzw. operacji kurskiej, wyjeżdżamy późnym wieczorem. Przez Sumy jedziemy już po godzinie policyjnej. Żołnierze zatrzymują nas na każdym punkcie kontrolnym. O tej godzinie nie da się dalej przejechać bez podawania odpowiedniego hasła. Np. ktoś mówi proste „dokąd pan jedzie”, a odpowiedź ma brzmieć „na imieniny do Saszy”. Im bliżej do Rosji, tym niebezpieczniej.

Operacja kurska trwa często nocą. Aby móc się przemieszczać po szarej strefie, gdzie trwają aktywne walki, a okoliczne pola śmierdzą odorem śmierci, trzeba jechać bez świateł w aucie, bez GPS, bez telefonu komórkowego, z otwartymi szybami, żeby za wczasu usłyszeć drona. W ciszy, w koncentracji.

Rosyjskie pozycje są na wyciagnięcie ręki. Okolica wygląda jak po apokalipsie. Zniszczone domy, woń spalenizny spowija przygraniczne wioski. Wokół minowe pola, przez które trzeba dojechać na trudne pozycje na terenie wroga. Dojeżdżamy do okolicznej szkoły. Jest całkowicie zrujnowana. Gdzieś w oddali słychać szum wojskowego, ciężkiego sprzętu, przemieszczającego się w różne strony w całkowitej ciemności. – To chyba ciągną jakąś zdobyczną armatę. Mijaliśmy ich po drodze.

Dojeżdżamy do jednego z ostatnich punktów kontrolnych. Po żołnierzu, który na nim stoi widać, że nie jest to przypadkowy człowiek, jakiego można spotkać na miejskich check-pointach. Zazwyczaj po charakterystycznym sposobie bycia, swoistym szaleństwie w oczach i uśmiechu widać, kto walczy na pierwszej linii.

Drogi są wyboiste, ale auto terenowe, którym jedziemy jest dobrze przygotowane. Żołnierze tej ukraińskiej jednostki dostali je od polskiej Fundacji Przyszłość dla Ukrainy UA Future. Maszyna wcześniej służyła do ewakuacji z okolic Njiu-Jorku na Donbasie. – Przeżyła dwie rotacje i nadal jest w dobrym stanie. Jacek i Piotr oraz mój brat Oleg pomagają nam od dawna – opowiada jeden z żołnierzy jednostki, z którą docieramy pod samą linię frontu.

Operacja kurska oczami cywilów

W stolicy regionu Sumach trwa natomiast napływ uchodźców z terenów ewakuowanych. W ciągu pierwszych dni operacji kurskiej, ponad 20 tysięcy ludzi musiało opuścić swoje domy, bo sytuacja na pograniczu znacznie się pogorszyła. Szpitale pełne są rannych. Niektóre z nich przestały przyjmować cywilów.

– Wiele osób ma nadzieję, że jeszcze tylko troszkę i wrócą do domu, ale są i tacy, którzy dach nad głową stracili i ci zdają sobie sprawę, że powrót szybko nie nastąpi – mówi wolontariuszka centrum pomocy humanitarnej w Sumach.

– Jeśli prześledzimy te już dwa i pół roku pełnoskalowej wojny, to od czasu wyzwolenia Charkowszczyzny nie było niemal żadnego spektakularnego sukcesu Ukrainy. Można by powiedzieć, że wręcz przeciwnie – komentuje Karolina Baca-Pogorzelska, polska wolontariuszka i dziennikarka, która mieszka na stałe w Ukrainie.

– Ten sukces Ukrainy w obwodzie kurskim odbija się na cywilach z pogranicza, bo ich życie stało się dużo bardziej niebezpieczne – dodaje dziennikarka w reportażu dziennikarzy PostPravda.Info.

Operacja kurska zaczęła się 6 sierpnia 2024 roku. W pierwsze dni ukraińskiej ofensywy, wojskom Kijowa udało się przejąć kontrolę nad ponad 1000 km2 terenu rosyjskiego w obwodzie kurskim. Rosjanie na pomoc sprowadzili kilkadziesiąt tysięcy posiłków. Władimir Putin zażądał by do października odbić rosyjskie ziemie.

Zobaczcie jak wyglądały pierwsze dni i godziny operacji kurskiej, w kamerze Khrystyny Lutsyk i Piotra Kaszuwary, którzy spędzili pod granicą z Rosją pierwsze dziesięć dni ataku Ukrainy na teren Rosji.